حال که ما شیطانی داریم که هر لحظه در افکار ما وسوسه می کند، راه گریز از مکر این پلید چیست؟ آیه فوق، پناه بردن به خداوند قادر را راه رهایی از تسلط شیطان معرفی کرده است و تضمین نموده که شیطان بر کسانی که ایمان آورده و بر پروردگارشان توکل کنند، تسلطی نخواهد داشت.
حال ببینیم توکل حقیقتا چیست و چگونه آنرا کسب کنیم؟
انسان هنگامی که با خطری مواجه می شود، در صدد یافتن سدّی است که به پشتوانه آن از خطر در امان باشد. این مطلب را در قالب مثال بیان می کنیم: شخصی را در نظر بگیرید که در کشتی بزرگی سوار است. ناگهان دریا طوفانی می شود و امواجی بلند اطرافش را احاطه می کند. او این خطر بزرگ را می بیند اما به خاطر پشتوانه محکم و بزرگی که دارد (همان کشتی) خیالش تا حدودی راحت است. این شخص توکل به کشتی کرده است و به خاطر همین توکلش نمی تواند کاملاً او را از ترس امواج رهایی بخشند. حال اگر طوفان شدت گرفته و ارتفاع امواج از ارتفاع کشتی او بزرگتر شوند، در اینجا دیگر نمی تواند به کشتی دل ببندد و ترس تمام وجودش را فرا خواهد گرفت. ناچار به یک وسیله نجاتی بزرگتر از آن کشتی فکر می کند، و به قدرتی می اندیشد که مافوق همه امواج و خطرهاست، یعنی قدرت پروردگارش.
این شخص از نظر قرآن، تنها زمانی که اسباب دیگر را عاجز از نجاتش می بیند، سراغ سبب اصلی (خداوند) می رود و این توکل ارزشی نخواهد داشت.
خداوند از ما انتظار دارد که در همان مرحله ابتدایی هم به او توکل کنیم تا هیچگاه هراسی از غرق شدن نداشته باشیم. مثلاً در همان مثال قبل، شخصی که سوار بر کشتی بزرگ است، و طوفانی شدن دریا را می بیند، پشتوانه خود را پروردگارش قرار دهد نه آن کشتی بی اراده. چرا که همه امور به دست خداوند است و اراده او حاکم بر عالم است. اگر بخواهد نجاتش می دهد ولو کشتی واژگون شود و اگر بخواهد او را غرق می کند، اگر چه کشتی هم آسیبی نبیند.
چنین توکلی برخاسته از ایمانی خالص به یکتایی خالق است. خداوند هم تضمین فرموده که متوکلین بر خودش را از تسلط شیطان ایمن کند که او همان خدایی است که شیطان را بر انسان مسلط گردانده است.
پس یکی از فوائد توکل حقیقی، رهایی از سلطه شیطان رجیم است. اما برای توکل فوائد بسیاری است که ان شاء الله در فرصت های دیگر به آنها می پردازیم.
خداوندا ما را از متوکلین واقعی خودت قرار بده! برحمتک یا ارحم الراحین!

والسلام علی من التبع الهدی!