سوره شعراء / آیه 4 : «إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّن السَّمَاءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِينَ»
«اگر ما اراده كنيم، از آسمان بر آنان آيه‏اى نازل مى‏كنيم كه گردنهايشان در برابر آن خاضع گردد!»

یکی از اشکالاتی که برای برخی در ذهنشان پیش می آید این است که اگر خدا خالق هستی است، چرا آن را به حال خود رها کرده است؟ و اگر هم او را رها نکرده و تدبیر امور عالم به دست اوست، چرا ما نباید اثری از این سلطنت مطلقه الهی ببینیم.
در حقیقت ما فقط آثار خلقت خدا را که آسمانها و زمین و ... است مشاهده می کنیم اما این آثار طوری به هم متصل شده اند که در نگاه اول مانند یک ساعت کوک شده از قبل، روز و شب از پس هم می آیند و پدیده ها طبق برنامه و نظم مشخصی صورت عمل می گیرند. من از این تدبیر، تعبیر به تدبیر پشت پرده می کنم. این تدبیر پشت پرده سبب شده بعضی خیال کنند که خداوند بعد از اینکه زمین را در مدار خودش قرار داد و علت ها را به پدیده ها متصل گردانید دیگر جهان را به حال خود رها نمود، و تدبیر عالم را به دست خود طبیعت سپرد.
ولی خداوند با ارسال رسل به بیان حقایق ناپیدای هستی پرداخت و یکی از معارفی که برما انسانهای غافل آشکار کرد این بود که تدبیر عالم هستی به دست اوست ⁽¹⁾ اگر چه این تدبیر به صورت غیر آشکار و پشت پرده انجام می گیرد.

ادامه مطلب در همين صفحه


سؤال ـ چرا خداوند که همه امور به دست اوست، این سلطنت را بر ما آشکار نمی کند و مدبر بودن خود را به صورت مخفیانه اعمال می کند؟

با جواب این سؤال، هدف خلقت روشن می شود و اطمینان خاصی وجود انسان را فرا می گیرد.
اما مقدمه جواب : مخلوقات الهی همگی بلا استثنا در برابر قدرت الهی خاضع و فرمانبردارند حتی انسان. چرا که قدرت الهی مافوق تمام قدرتهاست و موجودی را توان عرض اندام در برابر عظمت الهی نیست. ⁽²⁾ حال اگر خداوند قدرت و عظمت خود را بر این انسان آشکار کند، فرصت اندیشه به انسان ها نمی دهد و انسانها چه از روی اکراه و چه از روی رغبت فرمانبردار و خاضع مقام الهی خواهند بود. اما انسان موجودی متفاوت است، قرار نیست که او هم مانند بقیه مخلوقات الهی سلطنت الهی را مشاهده کند. او دارای نعمت عقل است. و قرار است با عقل خود انتخاب کند نه با مشاهده هیبت الهی.

 با این مقدمات روشن می شود که چرا خداوند ابهت و سلطنت خود را در این عالم آشکار نکرده است که به فرموده او در قرآن اگر بخواهد آیتی می فرستد که همه انسانها مطیع امر الهی شوند.
بلکه خدا از ما انتظار بالاتری دارد و آن اینکه خود به مدد عقل خویش بیندیشیم و از آیات و نشانه های خلقت پی به عظمت و علم بی پایان و نیز وحدت خالق ببریم ⁽³⁾ که اگر توانستیم به عقل خود به این مرحله برسیم و قلب خود را در برابر او خاشع گرداندیم، خداوند هم به فضل خود پرده های غفلت را از برابر چشم دل ما کنار می زند تا به باطن قلب خود شهود عظمت و کبریای الهی کنیم و همراه با مخلوقات دیگر الهی به تسبیح و تعظیم و محمدت حق تعالی بپردازیم که إن من شیء الا یسبّح بحمده و لکن لا تفقهون تسبیحهم. (هیچ موجودی در عالم نیست مگر آنکه تسبيح و حمد او مى‏گويد؛ ولى شما تسبيح آنها را نمى‏فهميد. سوره اسراء / 44)
خداوندا مالکیت خود را بر عالم هستی در همین دنیا بر ما آشکار کن ⁽⁴⁾ تا قلوب ما در برابر عظمتت خاشع و فرمانبردار گردد! ⁽⁵⁾

سبحان ربک رب العزة عمّا یصفون و سلام علی المرسلین و الحمد لله ربّ العالمين
التماس دعا

پاورقی:
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(1) لله الامر من قبل و من بعد : کلیه امور عالم از قبل از این و بعد از این، همه به امر خداست (روم / 4)
(2) لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ : اگر اين قرآن را بر كوهى نازل مى‏كرديم، مى‏ديدى كه در برابر آن خاشع مى‏شود و از خوف خدا مى‏شكافد! اينها مثالهايى است كه براى مردم مى‏زنيم، شايد در آن بينديشيد! (حشر/21)
(3) كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ : اين چنين، خداوند آيات خود را براى شما شرح مى‏دهد؛ شايد انديشه كنيد! (بقره / 242)
(4) «يَوْمَ هُم بَارِزُونَ لَا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ لِّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ»
«روزى كه همه آنان آشكار مى‏شوند و چيزى از آنها بر خدا پنهان نخواهد ماند؛ (و گفته مى‏شود:) حكومت امروز براى كيست؟ براى خداوند يكتاى قهّار است!» (غافر / 16)
(5) اگر دقت فرمایید اجابت این دعا باعث می شود که ما به توفیق بزرگتری نایل شویم و آن ایمان به حق تعالی با قوه تعقل خویش است.